ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΙΗΤΡΙΑ ΦΛΩΡΑ ΟΡΦΑΝΟΥΔΑΚΗ


Γνώρισα την Φλώρα Ορφανουδάκη σε μαθήματα δημιουργικής Γραφής που δημιούργησε ο σύλλογος ΟΙΚΟΠΟΛΙΣ, στον οποίο είναι και ενεργό μέλος  και από την πρώτη στιγμή ένοιωσα ότι βρήκα μια φίλη. Η Φλώρα είναι μια μεγάλη αγκαλιά που χώνεσαι μέσα της και νιώθεις οικεία.

Κάπως έτσι ξεκίνησε μια φιλία που σιγά-σιγά εξελίσσεται με σταθερά βήματα. Κοντά της απολαμβάνω συζήτηση εποικοδομητική και φιλική παρέα με το καφεδάκι μας και με τις γατούλες που και οι δύο λατρεύουμε. Κάποια στιγμή μου χάρισε την τελευταία συλλογή των ποιημάτων της, το πρώτο που μου έκανε εντύπωση είναι ότι γράφει σε πολυτονικό. Η παρακάτω συνέντευξη πρέπει να ομολογήσω ότι πέρασε από σαράντα κύματα μέχρι να πραγματοποιηθεί. Αλλά, τέλος καλό όλα καλά.
Πριν περάσουμε όμως στην κυρίως συνέντευξη αξίζει να πούμε ότι η ποιήτρια έχει σπουδάσει Νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Φιλολογία στον τομέα Βυζαντινών και Νεοελληνικών σπουδών του Πανεπιστημίου Κρήτης.


ΜΚ:  Γιατί ποίηση κι όχι πεζό; Σου είναι πιο εύκολο;

ΦΟ: Ουσιαστικά μου έχεις κάνει δύο ερωτήσεις: με την πρώτη με ρωτάς γιατί προτίμησα την ποίηση και με την δεύτερη αν την προτίμησα, επειδή είναι πιο εύκολη για μένα. Κανένας καλλιτέχνης δεν επιλέγει με ποιο είδος τέχνης θα εκφραστεί, γιατί αυτό θα σήμαινε ότι έχει τη δυνατότητα να συνθέσει μουσική ή να ζωγραφίσει, αλλά για κάποιο λόγο προτιμά να φτιάχνει γλυπτά. Αυτόν τον λόγο τον έχουμε ονομάσει «κλίση» ή «ταλέντο», ας χρησιμοποιήσω αυτή τη λέξη για να γίνει πιο εύκολη η επικοινωνία μας. Ποίηση μπορούσα να γράψω και ποίηση έγραψα, τόσο απλά. Επίσης, κυρίαρχη επιθυμία μου ήταν να εκφράσω με δύναμη τα συναισθήματά μου κι όχι τη μυθοπλασία, δηλ. να αφηγηθώ μια ιστορία. Όσον αφορά το αν η ποίηση είναι πιο εύκολη, είναι γνωστό ότι είναι από τις δυσκολότερες τέχνες γιατί το υλικό της, δηλ. οι λέξεις, είναι κακοπαθημένες από την καθημερινή χρήση που τους κάνουμε, αφού αυτές χρησιμοποιούμε για να επικοινωνήσουμε. 

ΜΚ.: Τι είναι η ποίηση για σένα;

ΦΟ : Ένας Άγγλος θεωρητικός της λογοτεχνίας ο Richards έχει πει ότι η ποίηση είναι η ύψιστη συγκινησιακή-συναισθηματική χρήση της γλώσσας! Αλλά με συναρπάζει και η αίσθηση του καθήκοντος του ποιητή απέναντι στη γλώσσα του, το χρέος να την διαφυλάξει, καθώς και το παιχνίδι του καινούργιου στον τομέα της έκφρασης, ο αγώνας κι η αγωνία να προχωρήσεις ένα βηματάκι πάρα πέρα… κι αυτό το βηματάκι μόνο οι ποιητές ξέρουν πόσο δύσκολο είναι να γίνει…   

ΜΚ:  Πότε άρχισες να γράφεις ποίηση;

ΦΟ: Άρχισα να γράφω στα 19 με 20 περίπου, αν θυμάμαι καλά! Μου πήρε περίπου 4 χρόνια, μέχρι να ολοκληρώσω την πρώτη μου συλλογή.  Όμως είμαι ολιγογράφος, δεν δημοσιεύω συχνά, περνά περίπου δεκαετία για να εκδώσω μια καινούργια συλλογή.

ΜΚ:  Από πού αντλείς την έμπνευσή σου;

ΦΟ: Από την κοινή πηγή όλων των καλλιτεχνών, από τη ζωή.

ΜΚ:  Υποθέτω ότι διάβαζες από μικρή; Ποιοι είναι οι αγαπημένοι σου συγγραφείς;
      Ποιοι σε έχουν επηρεάσει;

ΦΟ: Όλοι οι συγγραφείς διαβάζουν από μικροί, δεν γίνεται αλλιώς, δεν υπάρχει άλλος δρόμος. Όλοι οι κλασικοί ποιητές και πεζογράφοι, Έλληνες και ξένοι, είναι αγαπημένοι μου! Στην πεζογραφία θα μπορούσα ίσως να εκφράσω άπειρο θαυμασμό για τον Καζαντζάκη - η γλώσσα του με συγκλονίζει. Στην ποίηση όμως δεν μπορώ να κάνω διακρίσεις. Πώς να δηλώσω προτιμήσεις με τέτοια συγκλονιστική ποιητική ιστορία που έχουμε! Όλοι με έχουν επηρεάσει! Ίσως από την παγκόσμια ποίηση να δείχνω αδυναμία στους λεγόμενους «καταραμένους» Γάλους ποιητές, ιδιαίτερα στον Ρεμπώ, και στον μεγάλο Χιλιανό ποιητή Πάμπλο Νερούδα.


ΜΚ: Υπάρχουν αρκετοί εκπρόσωποι  λογοτέχνες  της νέας γενιάς που θαυμάζεις;

ΦΟ: Είναι μια ερώτηση στην οποία δεν μπορώ να απαντήσω, αφού δεν τους γνωρίζω αρκετά.

ΜΚ:  Πόσο εύκολο είναι να γράψει κανείς σήμερα γενικά και ειδικότερα ποίηση.

ΦΟ: Όσο εύκολο ή δύσκολο ήταν πάντοτε! Μιλάνε για αντιποιητικούς καιρούς, μα πότε ήταν ποιητικοί οι καιροί; Τον Μεσαίωνα με τους ιππότες και τις δεσποσύνες; Δεν νομίζω… Οπωσδήποτε είναι ιδιαίτεροι καιροί οι σημερινοί, η τεχνολογία παρέχει απίστευτες ευκολίες, πληροφόρηση και γνώση, αλλά ταυτόχρονα κρύβει τους δικούς της σοβαρότατους κινδύνους - πολύ κοινότοπα βέβαια είναι πλέον όλα αυτά, μοιάζει ταυτόχρονα να επιτρέπει την ανάγνωση ποιητικών έργων στην άλλη άκρη της Γης, αλλά ταυτόχρονα να διαβρώνει την ποιητική αίσθηση και την ανάγκη για ποίηση… 

ΜΚ:  Έρευνες δείχνουν ότι μόνο ένα 10% των σημερινών Ελλήνων διαβάζουν. Ποια 
     είναι η γνώμη σου;

ΦΟ: Πάσχουμε από έλλειψη παιδείας, είναι μια μεγάλη αλήθεια. Στο σχολείο θα έπρεπε τα παιδιά να έρχονται σε επαφή με ολοκληρωμένα έργα και όχι μόνο με αποσπάσματα. Θα έπρεπε να μαθαίνουν να διαβάζουν βιβλία κι όχι μια δυο σελίδες από κάποιο μυθιστόρημα. Είναι απωθητικός ο βαθμοθηρικός σχολικός τρόπος. Αλλά δεν φταίει μόνο το σχολείο, είναι και οι γονείς που δεν ασχολούνται ιδιαίτερα με τα παιδιά τους ή ασχολούνται με λάθος τρόπο, είναι και το σκουπιδαριό, η τηλεόραση, που δημιουργεί και κατευθύνει τα γούστα  του κοινού.

ΜΚ:  Τι γίνεται με τους εκδοτικούς οίκους; Πόσο εύκολα ή δύσκολα είναι τα πράγματα;

ΦΟ: Οι εκδοτικοί οίκοι είναι επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν για στόχο τους το κέρδος. Απλά πράγματα! Οπότε η ποίηση, με το περιορισμένο αναγνωστικό κοινό της, δεν τους ενδιαφέρει. Δεν μπορούν να περιμένουν ότι θα βγάλουν χρήματα από την έκδοση μιας ποιητικής συλλογής, ακόμα και καταξιωμένου ποιητή. Θυμάμαι μάλιστα ότι πριν από ένα δυο χρόνια είχε τιμηθεί η κα Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ με το κρατικό βραβείο ποίησης και πήγα να αγοράσω την ποιητική της συλλογή, είχε εξαντληθεί και δεν την επανακυκλοφόρησαν για οικονομικούς λόγους. Τόσο ασφυκτικά τα πράγματα! 

ΜΚ: .Έχεις εκδώσει τέσσερεις ποιητικές συλλογές. Είναι κάποιο ποίημα που ξεχωρίζεις  περισσότερο; Γιατί; Θέλεις να μας το αφιερώσεις;

ΦΟ:  Οπωσδήποτε κάποια έργα μας τα αγαπάμε περισσότερα. Δεν μπορώ όμως να πω ότι έχω ένα ποίημα που το προτιμώ περισσότερο από τα άλλα. Απλώς θα επιλέξω ένα που πιστεύω ότι μπορεί να ενδιαφέρει .
Η ζάχαρη των λέξεων
Μὲ λέξεις ποὺ λυώνουν ὅπως ἡ ζάχαρη στὸ στόμα
κι ἀφήνουν μιὰ λύπη σὰν τύχει καὶ τὶς ἀποχωριστεῖς
θέλησα νὰ δανειστῶ τὰ ρήματα ποὺ ἔχουν διαφύγει
–παρ’ ὅ,τι νοσεῖ ἡ φωνή μου ἀπὸ τὶς βόμβες οὐρανίου–
μὲ τὴ χορεία τῶν νοημάτων
καὶ τὴν πληθώρα τῶν αἰσθήσεων ποὺ ἀνασύρουν
σὰν τύχει καὶ ἐμφανιστοῦν στὶς γλωσσικὲς ἀνίες τοῦ παρόντος

Ὅμως κάτι ξερόχορτα πιάστηκαν κατὰ λάθος στὴν πόρτα
τοῦ αὐτοκινήτου μου καὶ δὲν λένε νὰ φύγουν

Παρεμπιπτόντως, ἐντάσσοντας τὴ ζάχαρη τῶν λέξεων
στὸ καθημερινὸ λεξιλόγιο
καταλαβαίνεις πὼς ὁ ἄνθρωπος θέλει νὰ ζεῖ
χωρὶς αὐταπάτες τὶς μέρες καὶ τὶς νύχτες του

Κι ἂν ὁ λυρισμός μας σκόνταψε σὲ πολιτεῖες
καμωμένες γιὰ ἑταιρεῖες
ποὺ ἀφήνουν ἄνεργα τὰ ὄνειρά μας,
μᾶλλον τοὺς ποταμοὺς τῆς αἰωνιότητας ἀναζητήσαμε

Πῶς νὰ παραδοθοῦμε, φιλενάδες μου, σ’ αὐτοὺς
ποὺ προστάζουν τὰ ζιζάνια τοῦ πόθου νὰ θέλουμε μόνο
καὶ ὄχι τὰ μυστήρια τῆς ἀνερμήνευτης ζωῆς…

Ἴσως καὶ νὰ μὴν ἔχω ἀκροατήριο!

ΜΚ.: Ευχαριστούμε πολύ την Φλώρα Ορφανουδάκη κι ευχόμαστε κάθε επιτυχία.

Οι ποιητικές συλλογές της κυρίας Ορφανουδάκη είναι:

        
 Το χαμένο Ίλιον (εκδόσεις Ζαχαρόπουλος)
Η αντιλόπη της αίσθησης (εκδόσεις Ζαχαρόπουλος)
Δάνειος Έρως (εκδόσεις Ζαχαρόπουλος) 
Τα θαύματα το Καλοκαίρι (εκδόσεις Γαβριηλίδης)

4 σχόλια:

  1. Ευχαριστω την κυρια ορφανουδακη που μας ανοιξε τη καρδια της,και την γνωρισαμε,καλη συνεχεια σε οτι κανετε!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ευχαριστούμε πολύ Σούλα μου. Να είσαι κι εσύ καλά

      Διαγραφή
  2. ΠΟΛΥ ΩΡΑΙΑ,ΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑ ΟΡΦΑΝΟΥΔΑΚΗ.ΜΑΙΡΗ ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ευχαριστούμε Βάσω. Και χαίρομαι που σας άρεσε η συνέντευξη της Φλώρας Ορφανουδάκη

      Διαγραφή